Hoe kunnen we eenzaamheid onder ouderen verminderen?
De companion moet een aanwezigheid zijn ouderen helpt minder alleen te zijn door via whatsapp reminders voor medicijnen en afspraken, leuke berichten en crisis detectie.
- Geïnformeerde toestemming: elke deelnemer wordt volledig geïnformeerd over het project en tekent een toestemmingsformulier voordat er data wordt verzameld.
- Transparantie: de companion presenteert zich niet als de daadwerkelijke persoon. Het is altijd duidelijk dat het om een AI gaat die geïnspireerd is op de dierbare.
- Geen vervanging van professionele hulp: de companion is een aanvulling op, geen vervanging van, professionele rouwverwerking of psychologische hulp.
- AVG & AI-act-compliance: alle dataverwerking voldoet aan wetgeving.
- Morele/ethische complicaties AI koppelen aan ouderen.
Een project scope geeft het project focus en zorgt dat verwachtingen binnen de leerwerkgemeenschap op één lijn zitten. Hieronder wordt expliciet gedefinieerd wat wel en niet binnen de scope van het project valt.
1. Binnen de scope (In-scope)
- Onderzoek naar de doelgroep: eenzame ouderen in Rotterdam die een dierbare hebben verloren, hun behoeften, digitale vaardigheden en bereidheid om met AI te communiceren.
- Onderzoek naar de haalbaarheid van een WhatsApp AI Companion die de persoonlijkheid van een overleden dierbare nabootst.
- In kaart brengen van ethische dilemma's rondom het inzetten van AI bij kwetsbare ouderen, waaronder informed consent, transparantie, emotionele afhankelijkheid en privacy (AVG & AI Act).
- Verkenning van bestaande oplossingen en interventies tegen eenzaamheid onder ouderen.
- Samenwerking opzetten met Rotterdamse welzijnsorganisaties voor toegang tot de doelgroep.
- Het formuleren van een onderbouwde ontwerpvraag en productvisie op basis van de onderzoeksresultaten.
2. Buiten de scope (Out-of-scope)
Nog te bepalen — de out-of-scope wordt definitief vastgesteld nadat er in sprint 0 en sprint 1 keuzes zijn gemaakt over de richting van het project.
3. Beperkingen (Constraints)
Dit is momenteel nog beperkt van toepassing, aangezien we nu alleen vooruitkijken voor de komende twee sprints: sprint 0 (02-03-2026 t/m 08-03-2026) en sprint 1 (09-03-2026 t/m 15-03-2026).
- Tijdlijn: Twee korte sprints van elk één week, wat de diepgang van het onderzoek beperkt.
- Beschikbare middelen: Het team bestaat uit 6 fulltime studenten, er is geen extern budget beschikbaar.
- Toegang tot doelgroep: Contact met ouderen zou verlopen via het Social AI Lab Gemeente Rotterdam en goede doelen, mits we met dit idee verder gaan.
- Ethische goedkeuring: Voordat er contact met de doelgroep plaatsvindt, moet het ethisch kader volledig zijn uitgewerkt.
Sprint 1
Tijdens sprint 1 richten wij ons op het onderzoeken van laaggeletterheid & eenzaamheid onder ouderen. We gaan verschillende problemen onderzoeken en uitwerken om met mogelijke oplossingen te komen. Vervolgens gaan we als team beslissen welke oplossing we verder willen uitwerken in de toekomstige sprints.